ModüllerEnerji & Sayaç

Tarife & Faturalama

Elektrik, doğalgaz, su ve atıksu için tarifenin formülle tanımlandığı, faturanın toplu üretildiği ve her tutarın nereden geldiğinin kayıtta durduğu faturalama sistemi.

Günlük işleyişte ne değişir

Üç aylık tarife düzenlemesi geldiğinde yeni dönem satırı girilir ve aynı gün faturaya yansır; yazılım güncellemesi beklenmez
Fatura itirazında 'bu tutar nereden geliyor' sorusu hesap günlüğü açılarak kalem kalem cevaplanır
Ay sonu faturaları toplu üretilir, onaya düşer; onaylanan fatura aynı anda muhasebeye ve katılımcı portalına gider
Geriye dönük okuma düzeltmesi veya gecikmiş fiyat verisi elle takip gerektirmez; etkilenen faturalar kendiliğinden yeniden hesaplanır
Düşük güç faktörü ceza olarak faturaya yansımadan önce bildirimle fark edilir; katılımcı önceden uyarılabilir

Neden var

EPDK tarifeleri üç ayda bir değişir. Tarife formülü yazılımın içine gömülü olan bir sistemde her değişiklik yeni bir sürüm beklemek demektir; daha kötüsü, geçmiş faturaların yeniden hesaplanması bozulur — bugünkü fiyatla altı ay önceki dönem hesaplanır ve tutar tutmaz.

Bu modülde tarifeler yürürlük tarihli dönemlerle tutulur. Yeni dönem tarifesi girildiğinde geçmiş dönemler kendi tarifeleriyle hesaplanmaya devam eder; bir itiraz geldiğinde o günün formülüyle yeniden hesap yapılır. Tarife değişikliği bir ayar işidir, yazılım işi değil.

Her faturada hesap günlüğü saklanır: hangi kalem hangi büyüklükten çıktı, hangi fiyat hangi saatte uygulandı. Katılımcı 'bu tutar nereden geliyor' diye sorduğunda cevap ekranda açılır; denetimde aynı kayıt kanıt olarak durur.

Neler yapabilirsiniz

Aşağıdakiler sistemde gerçekten bulunan işlevlerdir; her biri bir ekrana ya da bir işleme karşılık gelir.

Tarife tanımlama ve formül editörü

Tarife yürürlük tarihli dönemlerle tutulur ve fiyatlama ifadesi ekrandan yazılıp kaydetmeden önce test edilir.

01Tarifeler yürürlük tarihli dönemlerle versiyonlanır: üç aylık düzenleme geldiğinde yeni dönem satırı eklenir, geçmiş dönemler kendi tarifeleriyle hesaplanmaya devam eder
02Fiyatlama formülünü siz yazarsınız: birim fiyat, kademe, sabit bedel, indirim, ek kalem — hepsi tarifenin içinde durur
03Formülde kullanılabilecek hazır büyüklükler: tüketim (kWh), şebekeye verilen enerji, reaktif tüketim, güç faktörü, saatlik piyasa fiyatı, dağıtım bedeli, enerji maliyeti, üretim alacağı, net tüketim, fazla üretim, indirim yüzdesi ve puant güç
048 seri fonksiyonu ile dönem içi saatlik veriler doğrudan formülde işlenir: toplam, ortalama, en yüksek, en düşük, adet, çarpım-toplam, saatlik ve saatlik ortalama
05Böylece 'her saatin tüketimini o saatin fiyatıyla çarp, topla' şeklindeki gerçek maliyet hesabı tek satırda yazılır; ortalama fiyatla yaklaşık hesap yapmaya gerek kalmaz
06Tarife editörü ekranında kullanılabilir büyüklükler, fonksiyonlar ve örnek formüller yan panelde listelenir; formül yazılırken doğrulanır
07Canlı test: formülü kaydetmeden önce örnek tüketimle ve örnek saatlik seriyle çalıştırıp çıkan tutarı görürsünüz
08Sık yapılan hatalara karşı uyarı çıkar — indirimin iki kez uygulanması gibi durumlar kaydetmeden önce bildirilir
09Formülün çalışma süresi ve karmaşıklığı sınırlıdır (2 saniyelik hesap sınırı, 32 parantez derinliği, 100 simge); yanlış yazılmış bir formül sistemi kilitleyemez
10Dağıtım bedeli ayrı bir tarife olarak tutulur: yürürlük tarihli ₺/kWh oranı tanımlanır, istenen abone için farklı oran verilebilir
11Abone bazlı istisnalar: indirim yüzdesi, farklı dağıtım bedeli, sözleşmeye özel ek büyüklükler ve bunların geçerli olduğu tarih aralığı — tek bir istisna için ayrı tarife açmanız gerekmez
12Karşılaştırma ekranı: aynı tüketim serisiyle alternatif bir tarifenin aylık maliyeti hesaplanır; tarife değişikliği kararı tahminle değil rakamla verilir

Piyasa fiyatı ve saatlik uzlaştırma (elektrik)

Gün öncesi piyasa fiyatı otomatik alınır, tüketim kendi saatinin fiyatıyla fiyatlanır ve eksik fiyat asla uydurulmaz.

01EPİAŞ Şeffaflık Platformundan gün öncesi piyasa takas fiyatı saat saat otomatik alınır; 36 saatlik ileriye dönük pencere hazır bekletilir ve saat başı tazelenir
02Serbest tüketici faturası, tüketimin gerçekleştiği saatin fiyatıyla hesaplanır; 15 dakikalık ve saatlik dilimler ayrı ayrı tutulur
03Bir saatin fiyatı gecikirse en son bilinen fiyat 48 saate kadar taşınır; taşıma yapılan saatler ayrıca işaretlenir, tutar sessizce yaklaşık hale gelmez
04Fiyat hiç gelmemişse fatura 'fiyatlama eksik' işaretlenir ve kaç saatin fiyatının eksik olduğu yazılır — eksik fiyatın yerine uydurma bir rakam konmaz
05Fiyat sonradan geldiğinde ilgili fatura kendiliğinden yeniden hesaplanır; kimsenin listeyi takip edip elle tetiklemesi gerekmez
06Deneme amaçlı sahte fiyat üreticisinin canlı sistemde çalışması engellenir; faturaya gerçek olmayan bir fiyatın girmesi mümkün değildir
07EPİAŞ erişim anahtarı tanımlı değilse sistem sessizce çalışmaya devam etmez, açıkça uyarır
08Piyasa fiyatı maruziyeti analizi: dönem içinde hangi saatlerde pahalı enerji çekildiği görülür — enerji alım stratejisi ve puant kaydırma kararları buradan beslenir
09TCMB döviz kuru günlük olarak alınır; dövize bağlı kalemler günün kuruyla hesaplanır
10Canlı tüketim izleme ekranı ve elektrik gösterge paneli, okuma geldikçe kendiliğinden güncellenir

Güneş enerjisi, mahsuplaşma ve reaktif ceza

Öz tüketimli katılımcının ürettiği ile çektiği sözleşmeye uygun periyotta netleştirilir; düşük güç faktörü cezası kendiliğinden faturaya yazılır.

016 mahsuplaşma modu: mahsuplaşma yok, 15 dakikalık, saatlik, günlük, haftalık ve aylık — çatı güneş santrali olan katılımcının ürettiği ile çektiği hangi periyotta netleşecekse o seçilir
02Sözleşmede yazan mahsuplaşma biçimi ne ise sistemde aynısı kurulur; ayrı bir hesap tablosu tutulmaz
03Fazla üretim iki biçimde fiyatlanır: saatlik piyasa fiyatına göre oransal dağıtım veya sabit alım fiyatı (₺/kWh)
04Reaktif ceza otomatik hesaplanır: tarife bazında güç faktörü eşiği (varsayılan 0,95) ve ceza oranı tanımlanır
05Dönem ortalaması eşiğin altında kalırsa ceza, faturaya ayrı bir satır olarak eklenir — elle hesaplanıp eklenmeyi beklemez
06Ceza oluştuğunda ilgili birimin üyelerine bildirim gider; durum ay sonu icmalinde değil, oluştuğu anda bilinir
07Reaktif trend ekranı: abone bazında aylık güç faktörü, eşiği aşanların listesi ve geçmiş ceza kayıtları bir arada — katılımcıyı ceza kesilmeden önce uyarma imkânı doğar
08Güneş enerji santrali (GES) kayıtları EPDK süreç adımlarıyla izlenir: başvuru, çağrı mektubu tarihi, proje onayı referans kodu, bağlantı anlaşması, geçici kabul ve işletmeye giriş
09Şebekeye verilen enerji ile çekilen enerji ayrı ayrı raporlanır; yenilenebilir üretimin dönemsel katkısı görülür

Fatura yaşam döngüsü, tahakkuk ve yeniden hesap

Fatura hangi aşamada olduğu belli bir döngüde ilerler; veri veya tarife değiştiğinde düzeltme kendiliğinden yapılır ve izi kalır.

01Fatura 8 durumda izlenir: Hesaplanıyor, Geçerli, Yeniden Hesap Gerekiyor, Onay Bekliyor, Düzenlendi, Ödendi, İptal Edildi ve Tahakkuk
02Aylık tahakkuk: ay içinde açık tahakkuk faturaları kendiliğinden oluşturulur, geçen aylar kapatılır; kontrol 15 dakikada bir tekrarlanır
03Yeniden hesap 6 gerekçeyle tetiklenir: tarife veya formül değişti, dağıtım bedeli değişti, geriye dönük okuma geldi, eksik fiyat tamamlandı, okuma silindi, elle istendi
04Peş peşe yapılan değişiklikler ayrı ayrı hesaplanmaz: değişiklikler durulduktan 5 dakika sonra etkilenen faturalar topluca yeniden hesaplanır
05Yeniden Hesap Görevleri ekranında hangi faturanın hangi gerekçeyle sırada olduğu, hangisinin tamamlandığı görülür — düzeltmeler görünmez bir yerde olup bitmez
06Geçmiş dönem her zaman kendi tarifesiyle yeniden hesaplanır, bugünkü fiyatla değil
07Her faturada hesap günlüğü saklanır: hangi tutar hangi büyüklüklerden ve hangi formülden çıktı, kalem kalem yazılıdır
08Fatura satırları ayrıştırılmış gelir: enerji bedeli, dağıtım bedeli, reaktif ceza ve indirim ayrı satırlarda görünür
09İtiraz geldiğinde hesap günlüğü ile fatura satırları birlikte açılır; katılımcıya gösterilecek açıklama ekranda hazırdır
10Onaylanan fatura muhasebe programına aktarılır (Logo Netsis); belge numarası ve aktarım durumu fatura üzerinde görünür, aktarılamayan fatura listede kalır
11Aynı fatura katılımcı portalına düşer; katılımcı banka sanal POS üzerinden 3D güvenli doğrulamayla öder ve ödeme fatura üzerine işlenir
12Fatura üretimi, tahsilat ve muhasebe kaydı arasında elle veri taşıma adımı kalmaz

Doğalgaz faturalaması

Doğalgaz okumaları düzeltilmiş hacmiyle birlikte toplanır ve aynı tarife-fatura düzeni doğalgaz için de çalışır.

01Darbe sayan sayaçlardan kümülatif sayaç değeri, ham hacim (m³) ve sayaca ait çarpan birlikte alınır
02Hacim düzeltici cihazı olan abonelerde düzeltilmiş hacim, basınç (bar), sıcaklık (°C), sıkıştırma faktörü ve standart koşul hacmi (Sm³) ayrı ayrı saklanır — faturaya hangi hacmin girdiği tartışmaya açık kalmaz
03Doğalgaz tarifesi aynı formül yapısıyla ve yürürlük tarihli dönemlerle tanımlanır
04Doğalgaz faturasında dönem toplam hacmi ile toplam düzeltilmiş hacim ayrı görünür; tutar, satır kırılımı ve hesap günlüğü elektrikteki gibi tutulur
058 durumlu yaşam döngüsü, aylık tahakkuk ve otomatik yeniden hesap zinciri doğalgaz faturalarını da kapsar
06Muhasebeye aktarım ve aktarım durumu takibi doğalgaz için de aynı biçimde çalışır
07Abone bazlı istisnalar (indirim, sözleşmeye özel ek büyüklükler) doğalgaz aboneliği için de tanımlanır
08Abone Faturalama ekranından doğalgaz aboneliklerine varsayılan tarife toplu olarak atanır
09Doğalgaz gösterge paneli ve canlı tüketim izleme ekranı bulunur
106 doğalgaz analizi hazır gelir: aylık tüketim trendi, hava sıcaklığına göre beklenen tüketimle karşılaştırma (ısıtma derece-gün), en çok tüketen 20 abone, düzeltme oranı, sayaç sıfırlanması ve mantıksız sıçrama uyarıları, sektörel karşılaştırma
11Sayaç sıfırlanması veya olağandışı sıçrama yakalandığında fatura kesilmeden önce görülür; yanlış tutarla fatura çıkması önlenir

Entegrasyonlar

EPİAŞ Şeffaflık Platformu — gün öncesi piyasa takas fiyatı
Logo Netsis muhasebe programı — fatura aktarımı
TCMB günlük döviz kuru servisi
Banka sanal POS (Garanti, QNB, VakıfBank) — 3D güvenli ödeme
Uzaktan okunabilen elektrik ve doğalgaz sayaçları
Hacim düzeltici cihazlar (basınç ve sıcaklık düzeltmeli doğalgaz ölçümü)

Mevzuat ve standartlar

EPDK elektrik piyasası tarife düzenlemeleri (dönemsel/üç aylık; yürürlük tarihli tarife dönemleri ve reaktif formül güncellemeleri)
EPİAŞ Şeffaflık Platformu gün öncesi piyasa takas fiyatı (PTF) veri sözleşmesi
EPDK GES lisanslama süreci (çağrı mektubu, proje onayı, bağlantı anlaşması, geçici kabul)
Standart koşul hacmi (Sm³) dönüşümü — basınç/sıcaklık/Z faktörü kompansasyonu

Birlikte çalıştığı modüller

Bu modülü kendi verinizle görün.

Demo talep edin