ModüllerEnerji & Sayaç

Kayıp-Kaçak

Kaçağı ve sayaç müdahalesini aylar sonra değil, sekiz ayrı sinyalle ve altı saatte bir taramayla yakalayan gelir koruma modülü.

Günlük işleyişte ne değişir

Kaçak şüphesi yıl sonu mizanında değil, en geç altı saat içinde ekrana düşer.
Saha ekibi sabah tek bir önceliklendirilmiş listeye bakar; hangi sayaca gidileceği toplantıda tartışılmaz.
Faturalanmayan tüketim aynı dönem içinde yakalanır; geriye dönük tahsil sorunu küçülür.
Yönetim kuruluna sunulan kayıp oranı elle hesaplanmaz, panodan alınır ve her seferinde aynı çıkar.
Doğrulanan her müdahale için saha iş emri kendiliğinden açılır; uyarı ile yapılan iş arasındaki bağ kopmaz.

Neden var

Kayıp-kaçak bir OSB'nin en sessiz gider kalemidir. Fark edilene kadar aylarca sürer, fark edildiğinde geriye dönük tahsili zordur ve çoğu zaman ancak yıl sonunda "aradaki fark" olarak görünür. Asıl sorun kaçağın var olması değil, geç görülmesidir.

Modül iki soruyu birbirinden ayırarak cevaplar. Birincisi: bir bölgeye giren enerji ile o bölgedeki abonelerin ödediği enerji arasındaki fark ne kadar? İkincisi: bu farkın arkasında hangi sayaç var? İlki denge bölgesi hesabıyla, ikincisi sekiz ayrı müdahale sinyaliyle bulunur.

Sinyaller birbirinden bağımsız çalışır: donanım arıza kodu vermeyen bir müdahaleyi tüketim düşüşü yakalar, tüketim düşüşü göstermeyen bir by-pass'ı gerilim-akım oranı yakalar. 30 günlük kayan taban çizgisi kullanıldığı için yaz-kış farkı yanlış alarm üretmez; güneş (GES) üretimi olan sayaçlarda ise ters enerji uyarısı hiç açılmaz.

Neler yapabilirsiniz

Aşağıdakiler sistemde gerçekten bulunan işlevlerdir; her biri bir ekrana ya da bir işleme karşılık gelir.

Denge bölgeleri ve kayıp hesabı

OSB bölgelere ayrılır, her bölgeye giren ve her bölgede faturalanan miktar karşılaştırılır.

01OSB denge bölgelerine bölünür (elektrikte fider, suda ölçüm bölgesi); her bölgenin kodu, adı, hangi hizmete ait olduğu ve haritadaki sınırı tanımlanır.
02Her sayaç "Abone Sayacı" ya da "Ana Giriş Sayacı" olarak işaretlenir; bölgeye sayaç eklemek ve çıkarmak ekrandan yapılır, teknik destek gerekmez.
03Bölge kaybı basit bir farktır: ana giriş sayaçlarının toplamı eksi abone sayaçlarının toplamı. Hesap dönem sonu beklenmeden, günlük özetlerden anında çıkar.
04Kayıp yüzdesi, bölge için tanımlanan kabul edilebilir teknik kayıp eşiğinin altındaysa "Teknik", üstündeyse "Ticari / Kaçak" rozetiyle işaretlenir; ticari kayıp miktarı ayrıca yazılır.
05Her bölge kendi eşiğini taşır; eski hatlı bir bölge ile yeni hatlı bir bölge aynı ölçüye vurulmaz.
06Dört hizmet birden kapsanır: elektrik (kWh), doğalgaz (Sm³), su (m³) ve atıksu (m³); her birinin kendi kabul edilebilir kayıp eşiği vardır.
07Atıksuda denge ters yönlü çalışır ve bu bilinçli olarak modellenmiştir: fark pozitifse arıtmaya kaçak su veya yük girişi (sızma), negatifse kolektörden kaçış ya da hat dışına yönlendirme anlamına gelir; ekran etiketleri buna göre değişir.
08Ana giriş sayacı bulunmayan bölge "ölçülemiyor" olarak işaretlenir — eksik ölçüm ne sıfır kayıp gibi, ne de hata gibi gösterilir.
09Her bölge için aylık kayıp trendi çizilir; bir bölgedeki kayıp artıyor mu azalıyor mu, grafikten okunur.
10Ana sayfaya konan özet kartta OSB geneli kayıp yüzdesi, açık uyarı sayısı ve yüksek kayıplı bölge sayısı görünür.

Gelir kaçağı — ölçülen tüketim ile kesilen fatura karşılaştırması

Sayaç ne söylüyor, fatura ne diyor; ikisi arasındaki fark iş listesine düşer.

01Her dönem için ölçülen tüketimle tahakkuk eden fatura karşılaştırılır ve farklar tek bir iş listesine dökülür.
02"Tüketim var, kesilmiş fatura yok" bayrağı yüksek öncelikle açılır — faturalanmayan tüketim gözden kaçmaz.
03"Eksik faturalama" bayrağı, ölçülen ile faturalanan arasındaki fark belirlenen toleransı (varsayılan %5) aştığında açılır; tolerans kurumca değiştirilebilir.
04"Pasif abonede tüketim" bayrağı, kapatılmış görünen bir abonelikte tüketim ölçüldüğünde açılır.
05İş listesi yalnızca kapanmış geçmiş dönemleri değerlendirir; içinde bulunulan ay hesaba katılmaz — henüz kesilmemiş fatura eksik fatura sayılmaz.
06Geçici tahakkuk faturaları hesaba katılmaz; kesinleşmemiş rakam üzerinden uyarı üretilmez.
07Her satırdan ilgili sayaca, aboneliğe ve döneme gidilir; muhasebe ile teknik birim aynı ekranda buluşur, yazışmayla veri alışverişi yapılmaz.

Sayaç müdahalesi — sekiz sinyal

Altı bağımsız kaynaktan beslenen sekiz sinyal, kaçağı farklı yönlerden aynı anda arar.

01Sekiz müdahale sinyali tanımlıdır: Kapak Açılma, Manyetik Müdahale, Faz Ters/Kayıp, Ters Enerji, Gerilim Var Akım Yok, Ani Tüketim Düşüşü, Gece Tüketim Anomalisi ve İç Kayıt Silme.
02Bu sinyaller altı bağımsız kaynaktan beslenir: sayacın kendi arıza kodları, ters enerji ölçümü, gerilim-akım oranı, tüketim düşüşü analizi, gece tüketim profili ve operatörün sildiği okumalar.
03Sayaç markalarının üretici arıza kodları (EMH LZQJ-XC, Landis+Gyr E450, Iskra ve benzeri) müdahale sinyallerine çevrilir; kod sözlüğü kurulumla birlikte hazır gelir.
04By-pass tespiti: bir fazda 50 volt üstü gerilim varken 0,1 amper altı akım okunan örneklerin oranı %20'yi aşarsa şüphe açılır.
05By-pass için en az 10 örnek şartı vardır — tek bir sapmış ölçüm yüksek öncelikli uyarı açamaz.
06Ani tüketim düşüşü, 30 günlük kayan taban çizgisine göre değerlendirilir; böylece mevsim etkisiyle gerçek düşüş birbirinden ayrılır.
07Anomali eşiği varsayılan olarak taban çizgisinin 2,5 standart sapma ötesidir ve kurumca değiştirilebilir; uyarının şiddeti buna göre sınıflandırılır.
08Suda gece tüketim anomalisi: 02:00–04:00 arasındaki tüketimin normal payının üç katını aşması kaçak veya sızıntı işareti sayılır.
09Gerilim anomalileri (düşük ve aşırı gerilim) ile faz dengesizliği ayrıca izlenir; eşiği aşan noktalar işaretlenir.
10Operatörün sildiği okumalar taranır; sistematik silme "iç kayıt silme" sinyali olarak açılır — müdahale yalnız sahada değil, ekranda da aranır.
11Güneş (GES) kaynaklı sayaçlarda ters enerji uyarısı açılmaz; üretim yapan bir tesis kaçakçı gibi işaretlenmez.

Uyarıdan sahaya — triyaj, iş emri, bildirim

Her uyarı bir iş listesi satırıdır; doğrulandığında kendiliğinden saha işine dönüşür.

01Her uyarı Açık → İnceleniyor → Doğrulandı / Reddedildi adımlarından geçer; hangi uyarının hangi aşamada olduğu listeden okunur.
02Kapatan kullanıcı, kapatma zamanı ve çözüm notu kayda geçer; "bu uyarıya ne oldu" sorusunun cevabı yıllar sonra da kayıttadır.
03Doğrulanan uyarı otomatik olarak saha iş emri açar; ekip aynı bilgiyi ikinci kez yazmaz.
04İkinci kez doğrulama ikinci iş emri açmaz; iş emri bağlantısı uyarının üzerinde saklanır.
05Aynı sayaç için aynı konuda ikinci uyarı açılmaz; mevcut uyarının şiddeti ve zaman aralığı güncellenir — saha ekibi aynı işi iki kez görmez.
06Yüksek önemli bir uyarı açıldığında sayacın bağlı olduğu birimin üyelerine bildirim gider ve bildirim doğrudan ilgili iş listesine götürür.
07Kaybı eşiği aşan bölgeler için ayrı bir bildirim gönderilir; bölge uyarısı kişiye değil sorumlu birime düşer.
08Uyarılar önem sırasına göre listelenir; saha ekibine dağınık ihbarlar değil, önceliklendirilmiş tek liste gider.

Yanlış alarm önleme, süreklilik ve raporlama

Tarama kendiliğinden çalışır, sonuçları tekrarlanabilirdir ve rakamın kaynağı her zaman gösterilebilir.

01Tarama 6 saatte bir kendiliğinden çalışır; kimsenin düğmeye basması gerekmez.
02Analiz anı tur boyunca sabitlenir — aynı tur tekrar çalıştırılsa da aynı sonucu verir, rakam oynamaz.
03Bir turda abonelik başına en fazla 500 yeni uyarı üretilir; toplu bir arıza dalgası iş listesini boğmaz.
04Bir kurumdaki veri hatası taramayı durdurmaz; diğer kurumların taraması normal seyrinde devam eder.
05Birden fazla sunucu çalışsa bile tarama bir kez yapılır; aynı uyarı iki kez açılmaz.
06Çalışma dört ekran üzerinden yürür: Kayıp Panosu, Denge Bölgeleri, Gelir Kaçağı ve Müdahale Uyarıları.
07Bölge Kaybı, Gelir Kaçağı ve Müdahale Uyarıları için hazır rapor kaynakları vardır; kurum kendi rapor formatını tasarlayıp yönetim kuruluna sunabilir.
08Kayıp oranını ve uyarı şiddetini kimse elle girmez; sayı okuma verisinden hesaplanır — denetimde "bu rakam nereden geliyor" sorusunun tek bir cevabı olur.

Entegrasyonlar

EMH, Landis+Gyr, Iskra ve benzeri sayaç markalarının üretici arıza kodları
Kurumun kullandığı e-posta ve SMS sağlayıcısı (uyarı bildirimleri)

Mevzuat ve standartlar

EPDK kayıp-kaçak ve gelir koruması uygulamaları (sayaç manipülasyon takibi)
Şebeke kayıp-kaçak oranı yönetimi — elektrikte varsayılan kabul edilebilir teknik kayıp %5, suda faturalanmayan su için %25

Birlikte çalıştığı modüller

Bu modülü kendi verinizle görün.

Demo talep edin